Müfettişlik

Devletteki en önemli pozisyonlardan biri olan müfettişlik, birçok farklı kurumda görev yapanların oluşturduğu bir meslektir. Görevli olduğu kurumun işlemlerini inceleyen, denetleyen, yaptığı incelemeler sonucu gerekirse soruşturma açan ve bunları raporlayarak Teftiş Kurulu Başkanlığı aracılığı ile kurumun üst amirine ileten görevlilerdir.

Sayılarının kısıtlı olmasından dolayı görevleri de oldukça kritiktir. Arapça kökenli müfettiş kelimesinin anlamı denetleyici demektir. Görevleri gereği denetleme yapan müfettişler yolsuzluk ve haksızlıklarla da mücadele ederler.

Bir kariyer mesleği olan müfettişlik mesleğine ilk olarak müfettiş yardımcısı olarak başlanır. Mesleği en iyi şekilde öğrenmenin yolu ise deneyimli müfettişlerin yanında çalışmaktır.

Genellikle büro gibi kapalı ortamlarda çalışan müfettişler, gerektiğinde seyahat eder ve görev mahallerinin dışında da uzun süre kalabilirler. Bu nedenle müfettişlerin

  • Farklı iklim koşullarına ve farklı çalışma ortamlarına uyum sağlayabilecek
  • Seyahat engeli bulunmayan
  • Temsil yeteneğine sahip
  • Objektif
  • Gizlilik prensibine bağlı güvenilir kişiler olması gerekir.

Müfettiş mesleği yapacak kişilerin, derinliğine araştırma ve inceleme yapabilme, analitik düşünebilme ve problemlere çözüm üretebilme, sözel ve sayısal yeteneğe sahip, sosyal bilimler alanında başarılı olması gerekir.

Müfettiş Nasıl Olunur? Hangi Okulu ve Bölümü Bitirmek Gerek?

Müfettiş olabilmek için ilk olarak 4 yıllık lisans bölümünden mezun olunması gerekir. Üniversitelerin lisans bölümlerinde müfettişlik için özel bir bölüm bulunmamakla beraber mezun olunabilecek bölümler şunlardır;

  • Hukuk
  • Ekonomi (İktisat)
  • İşletme
  • Maliye
  • Kamu Yönetimi
  • Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri
  • Uluslararası İlişkiler
  • İstatistik
  • Ekonometri
  • Bankacılık
  • Finans
  • Risk Yönetimi
  • İşletme Bilgi Yönetimi
  • Yönetim Bilişim Sistemleri
  • Muhasebe
  • Bankacılık bölümleri
  • Bazı kurumların görev alanlarına bağlı olarak Tıp, Eczacılık, Diş Hekimliği, mühendislik fakülteleri
  • İstatistik

Yukarıda belirtilen 4 yıllık lisans bölümlerinin herhangi birinden mezun olan öğrenciler bundan sonraki adımda müfettiş yardımcılığı için kurumların hazırladığı yazılı ve sözlü sınavlara girerler.

Ayrıca göreve başlayabilmek için Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) ve yabancı dil sınavlarından yeterli puanın alınmış olması gerekir.

Adli sicili yönünden müfettişlik yapmasına engel bir durumun olmaması, Türkiye’nin her yerinde görev ve yolculuk yapmaya elverişli olduğuna dair sağlık raporunun olması, güvenlik soruşturması sonucunda olumsuz bir durumun olmaması gerekir.

Ayrıca kuruluşça belirlenen özel koşulların taşınması gerekir. Tüm bu şartları taşıyan kişiler girdikleri yazılı ve sözlü sınavlardan da başarılı olduğu takdirde müfettiş yardımcısı olarak göreve başlamaya hak kazanır. Müfettiş yardımcısı olarak çalışanların yardımcılık görevleri 3 yılın sonunda sona erer.

Müfettişlik Yardımcılık Dönemi Aşamaları

3 aşamadan oluşan müfettişlik yardımcılık dönemi aşamaları şunlardır;

Adaylık dönemi

Adaylık döneminde olan müfettiş yardımcıları mevzuat çerçevesini ve bu noktadaki formasyonlarını geliştirecekleri bir eğitime tabi tutularak, herhangi bir yetkiye sahip olmaksızın müfettişlerin refakatinde denetime çıkarlar. Bu süreçte uygulamalı olarak tutanak tutmayı, rapor hazırlamayı, yazışmalar düzenlemeyi, kayıtları incelemeyi, meslekte kullanılacak yöntemleri öğrenirler.

Yetki alma dönemi

Adaylık döneminde denetiminde olduğu müfettişten olumlu sicil alan, amirlerince memur statüleri tasdik edilen adaylar yetki için ilk adımı atmaya hak kazanırlar. Birçok kurumda 1 yılın sonunda adayın 1 yıl boyunca öğrendiği bilgilere dair yetki sınavı yapılır.

Adayın bu sınavdan başarılı olması durumunda kendisine teftiş yapma ve rapor yazma yetkisi verilir. Bununla birlikte adayın sorumluluğu da bir derece daha artmış olur ve bu konularda hesap verme sorumluluğundadır.

Yeterlik sonrası müfettişlik dönemi

Adaylık dönemi ve yetki alma döneminin sonuna gelen müfettiş yardımcıları, bu dönemlerde öğrendiklerinin ölçülmesine dair Yeterlik Sınavı’na tâbi tutulurlar.

Sınavda öğrendiklerinin yanı sıra, adayların hukuk ve muhasebe bilgisi de ölçülür. Oldukça zorlu bir sınav olan yeterlilik sınavının ardından adaylara sözlü mülakat yapılmaktadır.

Tüm bu adımları başarılı bir şekilde tamamlayan adaylar müfettiş unvanı kazanarak müfettiş yetkilerine sahip olurlar. Müfettiş olmak oldukça zorlu ve uzun süreç gerektiren bir meslek olduğundan dolayı büyük sabır ve azim gerektirir.

Müfettişin Görev ve Yetkileri

  • Memurlarından çalışmalarından daha çok faydalanmak ve verim almak için alınması gereken tedbirleri belirlemekle yükümlüdürler
  • Merkez ve taşra birimlerinin iş ve işlemlerinin, buralarda görev yapan personellerin görevleri ile alakalı hal ve hareketlerinin yönetmelik, genelge, kanun, tüzük ve talimatlara uygun şekilde uygulanıp uygulanmadığının denetlemekle görevlidirler. Teftiş programına uygun yaptığı denetleme sonrasında görev emri gereğince personeller hakkında soruşturma yapabilir
  • Yaptığı inceleme ve teftiş sonrası düşünce, öneri ve eleştirilerini hazırladığı rapor ile Teftiş Kurulu Başkanlığına iletir.
  • Teftiş ve inceleme esnasında herhangi bir yolsuzluk ile karşılaştığı durumda kendiliğinden soruşturma başlatma yetkisine sahiptir
  • Yetkili makamın onayı üzerine ilgililer hakkında soruşturmaya başlar, ihtiyaç duyduğu takdirde soruşturma ile ilgili olarak bilirkişilerden görüş alabilir.
  • İş ilişkisinde bulunan diğer resmi ve özel iş yerleri ile ilgili evrak, dosya ve belgelerin doğruluğunu inceler. Müfettişlik kadroları
  • Müsteşarlık ve Genel Müdürlük Müfettişlikleri
  • İçişleri Bakanlığı’nda Mülkiye Müfettişleri
  • MEB’te Maarif Müfettişleri
  • Sosyal Güvenlik Kurumu Müfettiş Yardımcıları
  • Vergi Müfettiş Yardımcıları
  • Belediye Müfettiş Yardımcıları
  • ÇSGB İş Müfettiş Yardımcıları
  • Başbakanlık Müfettiş Yardımcıları
  • Bakanlık Müfettişleri

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir